عبد الحسين شهيدى صالحى

266

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

الجوهر الثمين فى تفسير القرآن المبين ، ( - تفسيرهاى سه‌گانهء شبّر ) ، اثر سيد عبد الله شبّر ( 1188 - 1242 ق ) فرزند سيد محمد رضا حسينى كاظمى معروف به شبّر ، از اعاظم علماى اماميه و مشاهير مفسران شيعه ( - شبّر ، سيد عبد الله ؛ آل شبر ) . اين اثر در دو مجلد بزرگ به زبان عربى ، نظير تفسير صافى اثر ملا محسن فيض كاشانى است و به شيوهء مزجى است و بدون مقدمات وارد بحث تفسير مىگردد . مجلد اول از آغاز سورهء فاتحه تا سورهء نحل ؛ مجلد دوم از سورهء اسراء تا آخر قرآن كريم . شامل بيش‌از سى و چهار هزار سطر . تاريخ فراغت هر دو تأليف 1239 ق مىباشد . شيخ آقا بزرگ تهرانى صاحب الذريعة نسخهء اصلى به خط مؤلف را نزد حفيد مؤلف سيد محمد بن على شبر ديده است . اين اثر پس از فوت او به فرزندش سيد على شبر رسيده و در كتابخانهء او موجود است و بعضى اين تفسير را به غلط تفسير كبير سيد شبر دانسته‌اند . براى سيد عبد الله شبر تفسيرهاى ديگرى نام برده‌اند از اين قرار : 1 ) صفوة التفاسير ، بزرگ‌ترين و نخستين تفسير سيد شبر معروف به تفسير كبير در دو مجلد بزرگ ، به زبان عربى ، و شيوهء روائى . مؤلف در اين اثر خود به‌طور مزجى قرآن كريم را تفسير كرده و بيشتر جنبهء روايتى دارد و به مباحث ديگر كمتر مىپردازد . صاحب روضات و الذريعة اين تفسير را به نام تفسير الكبير مىخوانند . سيد محمد مال الله يكى از شاگردان مؤلف در شرح‌حال استادش سيد شبر مىنويسد اين تفسير در شصت و دو هزار سطر است و غير از تفسير الجواهر الثمين است . مجلد اول از سورهء حمد تا سورهء يوسف و مجلد دوم از سورهء رعد تا پايان قرآن كريم را دربردارد . نسخهء عصر مؤلف از مجلد دوم در كتابخانهء آية الله مرعشى در قم ( شمارهء 5268 ) موجود است و روى برگ اول آن به غلط تفسير وسيط شبر شناسانده شده است ؛ 2 ) تفسير الوجيز - تفسير الصغير ، اين تفسير كوچك‌ترين